Symptomy relacji między społeczeństwem/narodem a państwem. Próba spojrzenia retrospektywnego w warunkach polskich

Abstract

Problem relacji państwo a naród/społeczeństwo został podjęty z perspektywy przeszłości rzeczywistości polskiej. Autor starał się wskazać na wybrane przykłady tych uwarunkowań między „rządzącymi” a „rządzonymi”. Uwzględnia trzy wybrane zagadnienia – kryteria: 1) problem postaw – cech charakterologicznych Polaków, 2) problem mesjanizmu polskiego, 3) problem znaczenia koncyliaryzmu średniowiecznego. Stara się dowieść, że powyższe czynniki miały wpływ na ułożenie stosunków między państwem a narodem/społeczeństwem, oddziaływały na kształt podstaw ustrojowych demokracji szlacheckiej i zahamowały tendencje absolutystyczno-ustrojowe w systemie politycznym I Rzeczypospolitej. Skutki tych procesów odczuwamy w naszym kraju po dzień dzisiejszy.The relations between the state and the nation/society are approached in the context of Polish history. The author examines selected examples of the interactions between those in power and the governed populace by focusing on: 1) attitudes – the character features of the Poles; 2) the Polish historical mission; 3) the influence of Medieval conciliatory attitudes. The work attempts to prove that these factors influenced the relations between the state and the people, formed the foundations of nobles’ democracy and inhibited absolutism tendencies in the political system of the First Republic. The effects of those processes are also visible in today’s Poland.