Strategie podwyższania jakości życia osób niepełnosprawnych: perspektywa neurokognitywistyki rozwojowej
Loading...
Date
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
DOI
Files
Loading...
Name
2010 NAUKA 1 MBłaszak ABrzezińska ŁPrzybylski Strategie podwyższania jakości życia osób niepełnosprawnych - universal design.pdf
Size
317.67 KB
Format
Adobe PDF
Checksum
(MD5):a22ed67231e49717e2274f1274485d94
Abstract
Description
Jednym z fundamentalnych problemów, i to o charakterze wielkiego wyzwania
teoretycznego, psychologii zajmującej się diagnoza i projektowaniem pomocy dla
osób z ograniczeniami sprawności jest stopień plastyczności ich zachowania. Czy ich
czasem znacznie odmienna sprawność umysłowa i motoryczna jest ściśle
determinowana przez ich materiał genetyczny, czy też jest rezultatem okoliczności
poznawczych, społecznych i materialnych, w których ludzie ci się znaleźli? Nauka o
procesach poznawczych człowieka ujmowanych w perspektywie rozwojowej
(developmental neuroscience), a także biologia ewolucyjna dostarczają wielu
dowodów na to, iż fenotypy ludzkie – również te poznawcze – są kształtowane i
modyfikowane przez środowiska, w których dane osoby się znalazły. Brak w
trudnych sytuacjach pomocy ze strony osób z najbliższej rodziny, brak przyjaciół,
grup towarzyskich, adekwatnych do potrzeb i zmniejszonej w jakimś zakresie
sprawności ofert edukacyjnych i zawodowych czy wreszcie brak poczucia
bezpieczeństwa finansowego mogą uwypuklić istnienie niepełnosprawności lub
wręcz je wygenerować (Branson, Miller, 2002). Z drugiej strony odpowiednio
skonstruowane otoczenie może zminimalizować przejawy dysfunkcji umysłowych i
ruchowych, podwyższając dobrostan psychiczny osób nie tylko z już prawnie
orzeczonymi niepełnosprawnościami (tzw. niepełnosprawność prawna) (OECD,
2003; Barton, 2006), ale także osób, które czuja się nie w pełni sprawne, choć nie
mają odpowiedniego potwierdzającego to orzeczenia (tzw. niepełnosprawność
biologiczna).
Citation
Nauka, 2010, 1, 115-138.