Tożsamość a niedostosowanie społeczne i doświadczanie wstydu w okresie wczesnego dorastania

Abstract

Artykuł prezentuje wybrane wyniki badania przeprowadzonego na grupie 373 uczniów trzech gimnazjów województwa wielkopolskiego – jednego w średnim mieście i dwóch w mniejszych miastach. Skupiono się na charakterystyce statusów tożsamości młodzieży uzyskanych w wyniku zastosowania analizy skupień metodą k-średnich. Wyłoniono trzy statusy tożsamości: rozproszoną (32% uczniów), ruminacyjne moratorium (27%) i tożsamość osiągniętą (41%). Następnie sprawdzono za pomocą wielozmiennowej analizy wariancji, czy grupy młodzieży o różnych statusach tożsamości różnią się poziomem niedostosowania społecznego oraz doświadczania wstydu przy kontroli czynników ekonomiczno-demograficznych. Osoby o tożsamości rozproszonej charakteryzowały się wyższym poziomem niedostosowania rodzinnego oraz koleżeńskiego niż pozostałe. Nie stwierdzono istotnych różnic pod względem niedostosowania szkolnego oraz poziomu doświadczanego wstydu.