Wybrane zasady prawa zagospodarowania przestrzeni na tle założeń teoretycznoprawnych

Abstract

Niniejsza rozprawa doktorska stanowi analizę wybranych zasad prawa zagospodarowania przestrzeni. Głównym celem podjętych badań jest wystarczająco jednoznaczna i metodologicznie weryfikowalna wykładnia zasad prawa zagospodarowania przestrzeni za pomocą wybranej teoretycznoprawnej koncepcji zasad prawa najbardziej przydatnej dla dogmatyki prawniczej. Z głównym celem rozprawy wiąże się teza główna, zgodnie z którą wartość prawna stanowi element zasady prawa, który determinuje jej pojęcie w teorii prawa, wykładnię w dogmatyce i realizację w praktyce prawniczej. Wnioski z niniejszej rozprawy odpowiadają jej tezom. Zasady prawa nakazują ocenianie innych norm ze względu na zgodność z wartościami zasadniczymi, a szczególne reguły egzegezy umożliwiają intersubiektywnie weryfikowalne odtworzenie wartości zasadniczych z u.p.z.p. Taka rekonstrukcja wybranych wartości prowadzi do spójnego i jednoznacznego systemu zasad prawa zagospodarowania przestrzeni, które mogą być w konsekwencji efektywnie realizowane. Obok przedstawionych wniosków de lege lata, przeprowadzona analiza pozwala sformułować postulaty de lege ferenda pod adresem prawodawcy, w szczególności, aby stanowił zasady prawa przy uwzględnieniu szczególnych reguł wykładni wartości zasadniczych oraz aby wyraźnie uzasadniał szczególną aprobatę wartości zasadniczych prawa zagospodarowania przestrzeni.

This dissertation presents an analysis of selected principles of spatial development law. The primary objective of the research undertaken is to provide a sufficiently unambiguous and methodologically verifiable interpretation of the principles of spatial development law by applying a selected legal-theoretical concept of legal principles that is most useful for legal practice. The main research objective corresponds to the central thesis, according to which legal value is a pivotal element in the principles of law, influencing their theoretical framework, normative reconstruction, and practical implementation. The dissertation’s conclusions align with its theses. Law principles mandate the evaluation of other norms against essential legal values, and special interpretative rules facilitate the verifiable reconstruction of these values from the Act on spatial development law. Such reconstruction of selected values leads to a coherent and precise system of principles of spatial development law, enhancing their practical implementation. Finally, the dissertation proposes legislative improvements, specifically the incorporation of principles of law into statutory provisions with explicit consideration of the interpretative rules for decoding values and clearly justifying the essential legal values of the spatial development law.