Termiczne pory roku na Pomorzu Zachodnim w Stacji Geoekologicznej Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego w Storkowie w latach 1987-2007

Abstract

W pracy analizowano występowania termicznych pór roku na Pomorzu Zachodnim w Stacji Geoekologicznej ZMOEP w Storkowie. Interpretacji i opisu wyników dokonano na podstawie pomiarów średnich dobowych temperatur powietrza w latach 1987-2007. Zastosowano podział roku na sześć termicznych pór według MERECKIEGO, ROMERA i in. (1949), uwzgędniając następujące progi termiczne: 0,0°C, 5,0°C, 15°C. Szczególną uwagę zwrócono na skrajne daty ich występowania oraz czas trwania. Uzyskane wyniki badań wykazują, iż na Pomorzu Zachodnim, w Stacji ZMOEP w Storkowie, daty początku i końca termicznych pór roku pokrywają się lub są bardzo zbliżone do odpowiadających im skrajnych dat dla całego Pojezierza Pomorskiego. Klimat badanego obszaru uzależniony jest w znacznym stopniu od rodzaju mas powietrza napływającego nad niego. Najczęściej notowane są masy powietrza polarno-morskiego napływającego z północnego Atlantyku, powodujące latem spadek temperatury, a zimą ocieplenie, a więc zmniejszenie liczby dni mroźnych i bardzo mroźnych. Pojawiające się rzadziej, głównie w półroczu zimowym, masy powietrza arktycznego przyczyniają się do gwałtownego ochłodzenia. Z powodu szybkiego wypromieniowanie ciepła z podłoża powstają przymrozki w okresie jesiennym i wiosennym oraz mrozy w okresie zimowym. Ponadto, na klimat mają wpływ warunki morfologiczne terenu, czyli położenie Stacji po północnej stronie ciągu czołowomorenowego o ekspozycji podatnej na wpływ cyrkulacji oceanicznej. Warunki hydrologiczne, tj. obecność rzeki Parsęty i licznych jezior, powodują zwiększenie wilgotności powietrza, a co się z tym wiąże złagodzenie stosunków termicznych nad badanym obszarem (zmniejszenie liczy dni upalnych latem i bardzo mroźnych zima). Znaczący wpływ na stosunki termiczne Pomorza Zachodniego ma położenie w niedalekim sąsiedztwie Morza Bałtyckiego. Mimo iż analizowany obszar nie graniczy bezpośrednio z akwenem morskim, wyraźnie zaznacza się jego obecność w stosunkach termicznych Stacji w Storkowie. Obserwuje się znaczne opóźnienie w pojawianiu siê wiosny i lata poprzez ochładzający wpływ morza oraz opóźnienie nadejścia jesieni z przyczyn odwrotnych, tj. w wyniku jego ocieplającego wpływu na obszar badawczy.