Potencjał ideologiczny kosmizmu rosyjskiego

Abstract

Dorobek rosyjskich kosmistów dostarcza wielu specyficznych narracji dotyczących relacji człowieka z kosmosem. Współcześnie w Rosji można zaobserwować wzrastające zainteresowanie wspomnianą spuścizną. Zjawisko to wiąże się m.in. z nadzieją na odniesienie korzyści motywacyjnych, które zdają się osiągalne poprzez popularyzację mitów wspieranych przez rosyjskich kosmistów. Ich utopijny idealizm bywa wykorzystywany jako podbudowa przekonania o unikatowym charakterze rosyjskiego stosunku względem wszechświata. Niekiedy zaobserwować można także sugestie, iż rosyjski kosmizm stanowi odmianę myślenia normatywnego, które Rosja winna promować jako podstawę eksploracji przestrzeni kosmicznej. Postulaty rosyjskich kosmistów zawierają bardzo silny ładunek emocjonalny, a także specyficzny posmak myślenia imperialnego. W rezultacie w określonych warunkach mogą odgrywać rolę chwytliwych uzasadnień neoimperialnych projektów ideologicznych. Właściwość ta niepokoi w szczególności w kontekście inwazji Federacji Rosyjskiej w Ukrainie.The legacy of Russian cosmists provides a number of specific narratives on the relationship between humans and the cosmos. Nowadays in Russia one can observe a growing interest in the mentioned legacy. This phenomenon is connected, among other things, with the hope of gaining motivational benefits that seem to be achievable through the popularization of myths supported by Russian cosmists. Their utopian idealism is sometimes used to underpin the belief in the uniqueness of Russian attitudes toward the universe. Occasionally, there are also suggestions that Russian cosmism is a variety of normative thinking that Russia should promote as a basis for space exploration. Postulates of Russian cosmists contain a very strong emotional charge as well as a specific flavor of imperial thinking. As a result, under certain conditions they can play the role of catchy justifications for neoimperial ideological projects. This property is of particular concern in the context of the Russian Federation’s invasion of Ukraine.