Chrześcijańska tożsamość Europy dziś (perspektywa teorii sekularyzacji)

Abstract

Europejski Zachód od lat stanowi przykład potwierdzający słuszność podstawowego założenia teorii sekularyzacji, wiążącego rozwój technologiczny, gospodarczy i kulturowy społeczeństw z ich odchodzeniem od religijnej wizji świata i człowieka. Czy obecna faza zmian zachodzących w sferze tożsamości europejskiej jest kolejnym naturalnym etapem procesów sekularyzacyjnych? Jak są one interpretowane w różnych ujęciach teoretycznych? Próba refleksji nad tymi problemami jest zadaniem niniejszego tekstu. Autor uznaje, że chrześcijaństwo może pozostać żywym składnikiem tożsamości europejskiej pod warunkiem, że zaakceptuje swoją rolę jako jednej z wielu „rozległych doktryn” (określenie Taylora) konstytuujących tę tożsamość. Jeśli tak się nie stanie, potwierdzi się zapewne podstawowa teza teorii sekularyzacji, wiążąca technologiczną, obyczajową, moralną i kulturową modernizację nie tylko z upadkiem tradycyjnych form religijności, ale także z usychaniem głębszych – chrześcijańskich – korzeni europejskiej tożsamości.

The European West has been an example for years confirming the correctness of the basic assumption of the theory of secularization, linking the technological, economic and cultural development of societies with their departure from the religious vision of the world and man. Is the current phase of changes taking place in the sphere of European identity another natural stage of secularization processes? How are they interpreted in various theoretical approaches? An attempt to reflect on these problems is the task of this text. The author recognizes that Christianity can remain a living component of European identity provided that it accepts its role as one of the many “vast doctrines” (Taylor’s term) constituting this identity. If this does not happen, the basic thesis of the theory of secularization will probably be confirmed, linking technological, moral, moral and cultural modernization not only with the collapse of traditional forms of religiousness, but also with the withering of the deeper – Christian – roots of European identity.