Grzech i tradycja moralna w poezji staroangielskiej: próba analizy poetyki tropologicznej

Abstract

Niniejsza rozprawa doktorska pt: „Grzech w poezji staroangielskiej: próba analizy poetyki tropologicznej” dotyczy pojęcia grzechu i moralności w poezji okresu staro-angielskiego. Motywem literackim, który najciekawiej obrazuje różnice kulturowe wynikające ze starcia się tradycji pogańskiej z Chrześcijaństwem, jest grzech pychy. Staro-angielskie słowo ofermod było odpowiednikiem łacińskiego pojęcia superbia, pycha. Grzech pychy jest głównym tematem trzech wierszy omawianych w rozdziale pierwszym, Genesis B, Danielu i Beowulfie. Drugi rozdział porusza tematykę Miles Christi, czyli żołnierza Chrystusa w trzech poematach, w Julianie Cynewulfa, Legendzie o św. Andrzeju Apostole i w Judycie. Metaforyka Miles Christi była bardzo popularna w poezji staro-agielskiej. W poezji anglosaskiej, w figurze Miles Christi najściślej dokonuje się synteza germańskich wartości Heroicznych z Chrześcijańską nauką o moralności. Rozdział trzeci traktuje o wpływie, jaki sakrament pokuty kształtujący się we wczesnym średniowieczu miał na tradycję wernakularnej poezji religijnej okresu staroangielskiego. The present doctoral dissertation studies the conception of sin and morality in Old English poetry. Chapter One deals with the subject of superbia as this sin posed a very real danger to the social and political structure of the Christianised Anglo-Saxon nations, and threatened the stability of societal hierarchies. The poems interpreted in this section, Genesis B, Daniel, and Beowulf, comment on the gravity of the sin of pride. Chapter Two focuses on the figure of Miles Christi, the Soldier of Christ, in three Anglo-Saxon poems. One is a hagiographic text, Cynewulf’s Juliana; the next an apostolic legend, Andreas; and the last a biblical heroic lay, Judith. Chapter Three analyses three late Old English poems, Christ III, Judgment Day II and Soul and Body in the context of penance in Anglo-Saxon England.