Rola zakładu pracy i zakładowego prawa pracy w demokratyzacji relacji zatrudnieniowych

Abstract

W 1996 r. znowelizowano Kodeks pracy. Przed tą zmianą zakład pracy był stroną stosunków pracy. W związku z tym uznano, że posiada zdolność prawną jako podmiot prawa. Po zmianach w Kodeksie pracy stroną stosunków pracy stał się pracodawca. Tym samym zakład pracy utracił zdolność prawną. Od tego czasu pojęcie to można zrozumieć jedynie na gruncie zbiorowego prawa pracy. W nowym znaczeniu zakład pracy łączy się ze wspólnotą. Ta wspólnota składa się z pracowników i pracodawcy. Prywatny przedsiębiorca poprzez instytucję pracodawcy może reprezentować swoje interesy w stosunkach z pracownikami. Ponadto pracodawca posiada zdolność publicznoprawną, z pośrednictwem której realizuje część obowiązków państwa wobec pracowników. Zakres wspólnoty zakładu pracy jest zgodny z zakresem przepisów prawa pracy obowiązujących w tym zakładzie pracy. Zakład pracy jest więc wspólnotą prawa postawioną w opozycji do konfliktu między kapitałem a pracą (między przedsiębiorcą a pracownikami). Instytucja prawna zakładu pracy sytuuje ten konflikt w ramach prawnych i w efekcie służy realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego. Pracownicy i przedsiębiorcy posiadają autonomię w korzystaniu z konstytucyjnych praw i wolności wewnątrz zakładu pracy.

In 1996, the Labor Code was amended. Before this change, the work establishment was a party to labor relations. As such, it was considered to possess legal capacity as a legal entity. Following changes to the Labor Code, it was the employer who became party to labor relations. Accordingly, the work establishment lost its legal capacity. Since then, this concept can only be understood on the basis of collective labor law. In its new meaning, the work establishment is a community. This community is made up of workers and employers. By means of his institution as an employer, a private entrepreneur can represent his interests in relations with workers. Furthermore, the employer possesses legal public capacity, which he exercises by implementing some of the state’s responsibilities towards workers. The scope of community at a work establishment is consistent with the scope of labor regulations that are in force at that work establishment. A work establishment is thus a community of law placed in opposition to the conflict between capital and labor (between the entrepreneur and the workers). The legal institution of the work establishment sets this conflict in a legal framework and in effect, serves to implement the principle of the democratic state of law. Workers and entrepreneurs possess autonomy in exercising their constitutional rights and freedoms inside the work establishment.