Energetyka i jej przyszłość w państwach Kaukazu Południowego a stosunki międzynarodowe w regionie

Abstract

Podstawowym determinantem rozwoju lokalnych rynków na obszarze Kaukazu Południowego jest zaplecze surowcowe. Jego specyfikacja oraz zasobność definiuje energetykę danego państwa i związany z nią obszar paliwowo-energetyczny w całej jego gospodarczej przestrzeni. Przykładem jest tu Azerbejdżan, który dysponując potężnymi złożami naturalnymi węglowodorów ściśle powiązał z nimi swą ekonomiczną przyszłość. Brak własnych zasobów naturalnych jest okolicznością, której rezultatem na Kaukazie Południowym jest formowanie całego ładu energetycznego na danym terytorium przez dostęp do nośników, a precyzyjniej do ich zakupu i dostarczenie do odbiorcy. Decyduje on, które z nich zostaną wykorzystane do wytwarzania energii elektrycznej i jakie paliwa płynne będą używane w transporcie. Kształtuje też obrót nimi, ich wielkość oraz poziom cen – i to tak na etapie midstreamu, jak i downstremu. Odzwierciedleniem tego stanu rzeczy jest casus Armenii i Gruzji. Pierwsza, obywając się bez ciekłych węglowodorów z Azerbejdżanu, zredukowała swe zapotrzebowanie na produkty naftowe do zupełnego minimum, natomiast druga rezygnując z zakupów w Rosji położyła nacisk na rozbudowę segmentów rynku stosownie do potencjału eksportowego Azerbejdżanu. dmieniane powyżej uwarunkowanie w postaci logistycznej możliwości zapewnienia stałych dostaw jest w swej istocie konsekwencją właściwych dla tego regionu faktorów geopolitycznych i prowadzonej tam polityki zagranicznej. Stąd też za kolejne czynniki wpływu nadające kształt rynkowi paliwowo-energetycznemu przyjąć należy relacje bilateralne oraz multilateralne w tej części świata. Ich oddziaływanie jest wielopłaszczyznowe i rozciąga się na wszystkie sfery życia społecznego zamieszkującej go ludności. Kreuje system polityczny oraz prawny w każdym z państw regionu, co tożsame jest określeniem warunków, na jakich funkcjonują lokalne ich gospodarki. Wpływ ten jest przemożny i powszechnie obecny, wolny od jakichkolwiek wyjątków.