BADANIA NIERÓWNOŚCI SPOŁECZNYCH – WYBRANE KONTROWERSJE METODOLOGICZNE

Abstract

W artykule przedstawiono wybrane kontrowersje metodologiczne dotyczące sposobów badania nierówności społecznych; omówiono dwa podejścia badawcze: podejście podmiotowe oraz przedmiotowe. Pierwsze wyróżnia określone elementy struktury społecznej, np. klasy czy warstwy, lecz na ogół pomija empiryczne wymiary nierówności, przedmiotowe z kolei charakteryzuje się stosowaniem precyzyjnych miar zróżnicowania, lecz nie odwołuje się do elementów struktury społecznej. Pojawia się zatem postulat połączenia obu tych podejść i odniesienia wskaźników zróżnicowania ekonomicznego czy społecznego do struktury klasowo-warstwowej lub klasowo-stanowej. Poza tym poruszono kwestię zrozumienia faktycznego podłoża nierówności we współczesnych społeczeństwach. Autorka zwraca uwagę na społeczny kontekst nierówności społecznych i konieczność przyjmowania ponadnarodowej optyki w badaniach socjologicznych.The paper presents selected methodological controversies concerning the ways of investigating social inequalities. Two research approaches have been discussed: a subject-oriented and an object-oriented one. The former differentiates between certain elements of the social structure such as classes, or layers of society, leaving alone the empirical dimensions of inequality, while the latter applies very precise differentiation measures but makes no references to social structure elements. Hence a postulate to combine the two and refer the economic and social difference ratios to the class-layer or class-estate structure. The issue of understanding the actual reasons for social inequalities in modern societies is also addressed. The authoress notes the social context of social inequalities and suggests that a supranational view should be adopted when carrying out sociological studies.