Sceptycyzm w literaturze polskiego baroku

Abstract

Praca stanowi próbę rzucenia światła na rolę sceptycyzmu jako istotnego prądu nowożytnej historii intelektualnej w literaturze i piśmiennictwie XVII-wiecznej Rzeczypospolitej. Zagadnienie to nie było dotąd przedmiotem szeroko zakrojonych studiów z zakresu literaturoznawstwa czy historii idei. Celem pracy doktorskiej jest zarówno przyswojenie dotychczasowych ustaleń odnoszących się do sceptycznej formacji intelektualnej nowożytnej Europy, które zostały wypracowane przez kilka dekad na gruncie obcojęzycznej literatury przedmiotu, jak i przedstawienie nowatorskiej, spójnej metodologii archeologicznej historii idei, łączącej dawniejszy dorobek myślowy oparty na autorytecie A.O. Lovejoya z nowszymi nurtami badań humanistycznych. Przyjęcie perspektywy historii idei pozwala na rozpatrzenie splotu literatury i piśmiennictwa, filozofii, refleksji naukowej, myśli politycznej oraz religijnej w polskiej kulturze intelektualnej XVII wieku na przykładzie dzieł czterech autorów staropolskich: Jana Brożka, Andrzeja Maksymiliana Fredry, Jana Stanisława Witwickiego i Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. The submitted doctoral dissertation is an attempt to shed light on the role skepticism, a relevant current in early modern European intellectual history, played in the seventeenth century Polish literature. This issue has not become the subject of broad-based research in literary studies or intellectual history yet. The main goal is thus to give an overview on the results of the long-running research undertaken in the Western humanities in regard to the early modern European skeptical movement, as well as to propound a novel, coherent methodology of archeological history of ideas, which would unite the intellectual tradition dating back to A.O. Lovejoy’s authority with recent research currents in the humanities. By engaging the scholarly perspective of intellectual history, it is possible to investigate the overlap between belles-lettres, philosophy, science, political thought, and religion in the seventeenth century Polish intellectual culture. This endeavour is premised upon the thorough examination of four Polish authors (Jan Brozek, Andrzej Maksymilian Fredro, Jan Stanislaw Witwicki, Stanislaw Herakliusz Lubomirski).