Ludność cywilna wobec wojny w Górskim Karabachu. Antropologia straty i cierpienia

Abstract

Książka przedstawia losy ormiańskiej ludności cywilnej podczas ostatniej wojny o Górski Karabach, w roku 2020, z perspektywy antropologii straty i cierpienia. Tym samym chcielibyśmy odejść od mocno utrwalonego w badaniach ujęcia wojny jako fenomenu militarnego i wojskowo-politycznego. Mówiąc o wojnach, na ogół ignorowano punkt widzenia „zwykłych” ludzi, którzy dźwigali cały jej ciężar, zarówno jako żołnierze powołani do armii, jak i cywile, którzy na różne sposoby byli atakowani, rabowani, wysiedlani, zabijani. Innymi słowy, antropologia wojny przez nas zaproponowana porusza kwestie, które dotyczą ludzi z różnych klas społecznych i środowisk, pokazuje ich cierpienia, straty oraz zmiany, których doznali w trakcie konfliktu zbrojnego. Przede wszystkim zależało nam, aby głosy „zwykłych” ludzi uwikłanych w wojnę nie z własnej woli były słyszalne i dostrzegalne przez zewnętrznych obserwatorów. Rzecz ta jest szczególnie istotna w odniesieniu do terytoriów nieuznawanych na arenie międzynarodowej. Cała antropologiczna praca, którą wykonaliśmy, nakłania do tego, aby szukać dla ludności cywilnej tego regionu mechanizmów bezpieczeństwa, za sprawą których będzie ona mogła przezwyciężyć ból straty i cierpienia na rzecz pokojowych perspektyw życia oraz niekonfliktowej wizji przyszłości.