Status prawny alewitów we współczesnej Turcji jako przykład dyskryminacji religijnej w majestacie świeckiego państwa i prawa

Abstract

Celem analizy jest próba rozstrzygnięcia dylematu dotyczącego religijnej tożsamości tureckich alewitów, w większości istniejących opracowań traktowanych jako niemuzułmańska grupa religijna, jednak w świetle prawa Republiki Turcji będących muzułmanami. Podstawą uznania na gruncie tureckiego porządku prawnego jakiejkolwiek grupy za mniejszość religijną jest Traktat z Lozanny, w praktyce którego stosowania państwo tureckie pozycję tę przyznaje wyłącznie Grekom, Ormianom i Żydom. W efekcie, w swoistej próżni prawnej pozostają między innymi katolicy obrządku rzymskiego, Asyryjczycy, czy właśnie alewici, często sami niezgodni co do własnej tożsamości. Istotą badania jest więc analiza prawnej i rzeczywistej sytuacji alewitów, stanowiących znaczną część tureckiego społeczeństwa. Znaczenia poruszanemu zagadnieniu nadaje fakt, iż sprawy o dyskryminację ze względu na przynależność religijną (art. 9 EKPC) tureckich alewitów regularnie stają się przedmiotem orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (np. Hasan, Eylem Zengin vs. Turkey, Mansur Yalçın and others vs. Turkey, Izettin Doğan vs. Turkey).