Przekład jako forma interakcji społecznej.

Abstract

Do dziś jeszcze pokutuje czasem wyobrażenie pracy tłumacza rodem z obrazu Antonella da Messiny "Św. Hieronim w pracowni": Tłumacz siedzący w swej pracowni-samotni, oddany wyłącznie pracy pochyla się z akrybią nad każdym wersem tekstu dążąc do perfekcji tłumaczenia. Jest niczym "samotna wyspa" oderwana od świata i społeczeństwa. Tymczasem, realia pracy tłumacza już od dawna zaprzeczają temu obrazowi. Ilość stron tekstu do tłumaczenia stale rośnie, presja czasu też, zmieniają się również funkcja i forma tekstu oraz oczekiwania zleceniodawców. Przekład spełnia funkcję użytkową, przez co staje się ogniwem procesu komunikacji i ważną składową interakcji społecznej. Autorzy niniejszej publikacji przyglądają się tłumaczowi i jego pracy ze szczególnym uwzględnieniem perspektywy socjologicznej, nie pomijając przy tym kulturotwórczej roli tłumaczenia. Z całokształtu i różnorodności zagadnień podejmowanych przez badaczy i prezentowanych w niniejszym tomie wynika jednoznacznie, że socjologiczne ujęcie przekładu przynosi pogłębienie refleksji teoretycznej o spojrzenie na tłumacza i jego działanie z punktu widzenia jego relacji z odbiorcą, ukierunkowanie uwagi na jego pośredniczącą rolę w integracji społecznej, rolę w budowaniu relacji twórca-odbiorca, kształtowaniu wrażliwości estetycznej odbiorców i współtworzeniu mikrospołeczności zintegrowanych wokół wspólnego pola zainteresowań i interesów czy wreszcie o spojrzenie na jego działanie w ramach własnego środowiska zawodowego. Poprzez swoje różnorakie działanie tłumacz uruchamia performatywny potencjał tłumaczenia, a jego efekt odnajdujemy w rzeczywistej reakcji odbiorcy na przetłumaczony tekst.