Procesy sekularyzacyjne a filozofia sekularna i postsekularna. Tradycje i współczesność

Abstract

Celem książki jest zbadanie związków pomiędzy filozofią sekularną i procesami sekularyzacji. Jedną z głównych tez publikacji jest twierdzenie, iż filozofia sekularna pełniła wobec procesów sekularyzacji funkcję inspirującą lub rozumiejącą. W pracy przyjmuje się kilka własnych definicji sekularyzacji, wśród których do najważniejszych należy sekularyzacja w czterech wymiarach – materialnym, instytucjonalnym, indywidualnym i kulturowym. W rozdziale pierwszym zbadane są najwcześniejsze tradycje myśli sekularnej, związane z nominalizmem oraz wczesną myślą włoską. W nowożytności wyłoniło się już odróżnienie między kilkoma poziomami teoretycznymi sekularyzacji, co poddano analizie w rozdziale drugim, w którym analizowane są wybrane, filozoficzne tradycje nowożytne. Pogłębione próby zbadania filozoficznej teorii sekularyzacji są przedstawione w trzecim i czwartym rozdziale, gdzie badany jest paradygmat Weberowski, związany zarówno z myślą Maxa Webera, jak i jego następców. W ostatnim rozdziale poddano analizie współczesną myśl postsekularną, która jest pewną kontynuacją filozofii sekularnej, w oparciu o nowe założenia. Dokonano również konkluzji i podsumowań, w których między innymi zwrócono uwagę, iż procesy sekularyzacji mają charakter wielowymiarowy. Proces sekularyzacji niekoniecznie wiąże się z definitywnym zanikiem religii, lecz przede wszystkim prowadzi do przemian religijności.