Partycypacja społeczna a edukacja geograficzna – znaczenie Partycypacyjnych Systemów Informacji Geograficznej w organizowaniu zajęć terenowych

Abstract

Badania geograficzne obejmują zagadnienia przyrodnicze i społeczno-ekonomiczne. Geografia niezbędna jest w kształceniu odpowiedzialnego, aktywnego obywatela, dlatego istotą edukacji geograficznej jest odwoływanie się do globalnych wyzwań środowiskowych, społeczno-gospodarczych i poznawanie najbliższego otoczenia, zwłaszcza w formie zajęć terenowych. Zatem ważne jest uwzględnianie w badaniach geograficznych kontekstu partycypacji społecznej oraz stosowania nowoczesnych technologii, co w geografii znajduje swoje odniesienie poprzez wykorzystywanie Partycypacyjnych Systemów Informacji Geograficznej (PPGIS). Celem pracy jest określenie znaczenia partycypacji społecznej we współczesnej edukacji geograficznej ze szczególnym uwzględnieniem zastosowania PPGIS w organizowaniu zajęć terenowych z geografii. Praca rozszerza wiedzę w zakresie partycypacji społecznej w edukacji geograficznej zarówno poprzez analizę porównawczą podstaw programowych i opracowań geograficzno-dydaktycznych z Polski, Hiszpanii, Anglii i Finlandii, jak i badania sondażowe przeprowadzone wśród nauczycieli z Poznania, Madrytu, Londynu i Helsinek. Biorąc po uwagę znaczenie zajęć terenowych w edukacji geograficznej w pracy przedstawiono proces partycypacji nauczycieli w opracowaniu cyfrowej mapy wspierającej organizację zajęć terenowych przy wykorzystaniu geoankiety (przykład PPGIS). Studium przypadku z Poznania uwzględnia możliwość wykorzystania cyfrowej mapy na rzecz samodzielnego organizowania zajęć terenowych. Geographical studies include natural and socio-economic aspects. Geography is essential in educating a responsible, active citizen, therefore the key to geography education is referring to global environmental, socio-economic challenges and studying the local environment, especially in the form of fieldwork. Therefore it is important to take into account in geographical studies the context of social participation and the use of modern technologies, which in geography finds its reference through the use of Participatory Geographic Information Systems (PPGIS). The aim of the study is to determine the importance of social participation in contemporary geography educatio with particular emphasis on the use of PPGIS in organizing geography fieldwork. The thesis extends the knowledge on social participation in geography education both through comparative analysis of core curricula and geography-didactic studies from Poland, Spain, England and Finland, as well as survey research conducted among teachers in Poznan, Madrid, London and Helsinki. Taking into account the importance of fieldwork in geography education, the thesis presents the process of teachers' participation in the development of a digital map to support the organisation of fieldwork activities using a geo-questionnaire (PPGIS example). The case study from Poznan includes the possibility of using a digital map for self-organisation of fieldwork.