Definiowanie spontaniczne u rodzimych użytkowników języka angielskiego. Implikacje dla leksykografii

Abstract

Praca poświęcona jest definiowaniu spontanicznemu wyrazów, formułowanemu przez tzw. naiwnych rodzimych użytkowników języka angielskiego, tj. użytkowników bez przygotowania językoznawczego i leksykograficznego. Opisuje empiryczne badanie definiowania, którego celem jest wyłonienie popularnych i dominujących formatów definiowania (rodzajów definicji) i zweryfikowaniu ich zbieżności z popularnymi stylami definiowania w słownikach, z naciskiem na angielskie jednojęzyczne słowniku pedagogiczne. Badanie przeprowadzono na próbie ponad 220 respondentów poproszonych o zdefiniowanie dziewięciu rzeczowników. Badanie przeprowadzono w trybie ustnym i pisemnym. Zebrany materiał wprowadzono do specjalnie przygotowanej bazy danych, gdzie dokonano analizy odpowiedzi respondentów oraz klasyfikacji wypowiedzi. Szczególny nacisk kładziony był na zweryfikowanie statusu definicji klasycznej w spontanicznym definiowaniu oraz sprawdzenie występowania definicji w formie pełnego zdania oraz definicji w formie jednego zdania podrzędnego, stosowanych częściowo w angielskich słownikach. W badaniu definicje klasyczne okazały się najbardziej rozpowszechnionym stylem definiowania. Ponadto, z wypowiedzi respondentów wyłoniono nowe formaty definicji. The thesis focuses on spontaneous defining of naive native speakers of English, who have no linguistic or lexicographic background. It describes an empirical study of folk defining, the purpose of which was to check the popularity of dominant defining styles (definition formats) and comparing them with dictionary definition formats found in popular monolingual learners’ dictionaries. The study was conducted on over 220 informants, who were asked to define nine nouns. The elicitation was dual: written and spoken. The collected definition material was entered into a specially designed database where analyses and classifications were performed. Special emphasis was placed on the occurrence of the classic definition and the popularity of full-sentence definitions and single clause when-definitions, which are already used by certain English pedagogical dictionaries. Classic definitions have proven to be the most dominant defining formats. However, novel defining styles were also discovered.