Przestrzeń intertekstualna i geohistoryczna w powieściach André P. Brinka

Abstract

Monografia przybliża wybrane zagadnienia poetologiczne w pisarstwie André P. Brinka na przestrzeni ostatniego półwiecza, a zarazem przybliża polskiemu odbiorcy szerszy kontekst literatury południowoafrykańskiej, zwłaszcza afrikaansjęzycznej. Kluczowym zagadnieniem jest twórcze wplecenie przez Brinka rodzimej tradycji literackiej w debaty polityczno-społeczne toczące się w RPA doby apartheidu i po demokratycznym przełomie w 1994 roku. Podejmując dialog z kanonicznym gatunkiem literackim, jakim jest powieść farmerska, plaasroman, pisarz w każdej kolejnej dekadzie wzbogacił go o nowe możliwości odczytań, zarazem zaszczepiając lub ugruntowując na gruncie literatury afrikaansjęzycznej poetykę powieści gotyckiej, pisarstwa feministycznego, nowego historyzmu i postkolonializmu. Analiza czterech wybranych powieści z czterech dekad pozwala prześledzić ewolucję pisarską samego Brinka oraz zmiany zachodzące w literaturze południowoafrykańskiej, zmagającej się zarówno z traumą kolonializmu i apartheidu, jak i z wyzwaniami stawianymi przez nową, słabo ugruntowaną demokrację. Książka stanowić ma wprowadzenie i komentarz do pisarstwa Brinka i do nowszej literatury południowoafrykańskiej.This monograph of André P. Brink (1935-2015), one of the most important South African writers, provides an insight into main topics of his novels from 1970s until most recent publications. The first chapter describes Brink’s polemic with Marxism, expressed in Rumours of rain. Sandkastele, subject to the second chapter, is a retelling of Afrikaner history from the feminist point of view. The novel Duiwelskloof, discussed in the third chapter, is a satire on Afrikaner society during apartheid. The other side of silence, discussed in chapter four, describes consequences of traumatic experiences for the individual and for the community.