Obywatel patriota? Patriotyzm jako czynnik determinujący aktywność obywatelską młodych Polaków

Abstract

Niniejszy artykuł stanowi propozycję spojrzenia na kategorię patriotyzmu jako na czynnik, który może odegrać istotną rolę w procesie budowy społeczeństwa obywatelskiego w państwie postkomunistycznym. Głównym celem jest analiza i wyjaśnienie, w jakim stopniu (i w jakim zakresie) patriotyzm polskich studentów wpływa na prawdopodobieństwo podejmowania zachowań obywatelskich, prospołecznych i prodemokratycznych. Poszukując odpowiedzi na to pytanie, autor zweryfikował szereg hipotez zakładających związek patriotyzmu (rozumianego na różne sposoby) z zachowaniami i poglądami, które są funkcjonalne z punktu widzenia jakości demokracji. Podstawą analiz były dane z ogólnopolskiego badania ankietowego zrealizowanego wśród studentów z 14 największych uniwersytetów w Polsce w okresie między styczniem a majem 2018 roku (N=980). Wyniki analizy statystycznej prowadzą do generalnej konkluzji, że patriotyzm stanowi względnie słaby, ale istotny predyktor postaw obywatelskich.The article is a proposal to look at the category of patriotism as a factor that can play an important role in a process of building a civil society in a post-communist state. The main objective is to describe and explain how strong (and to what extent) the patriotism of Polish students affects the likelihood of undertaking civic, pro-social and pro-democracy behaviors. In search of an answer to this question, the author verified a number of hypotheses assuming a relationship between patriotism (understood in various ways) and behaviors or views that are functional from the point of view of the quality of democracy. The analysis was based on data from a nationwide survey conducted among students from 14 universities in Poland in the period between January and May 2018 (N = 980). The results of the statistical analysis lead to the general conclusion that patriotism is a relatively weak but important predictor of civic attitudes.