Etyka interwencji humanitarnej w świetle realizmu Hansa Morgenthaua. Analiza zaangażowania zbrojnego USA w Libii w 2011 r.

Abstract

Przeprowadzona w 2011 r. interwencja militarna w Libii doprowadziła do obalenia reżimu, jednak w jej następstwie nie doszło do transformacji ustrojowej w kierunku demokracji. Kolejne lata to okres destabilizacji wewnętrznej oraz drugiej wojny domowej. Mając to na uwadze, autor rozważa etyczny aspekt zrealizowanej operacji zbrojnej, skupiając się na polityce zagranicznej USA w obliczu potencjalnego ludobójstwa. Za ramy analityczne przyjęto realizm Hansa Morgenthaua – koncepcję o aspekcie deskryptywnym i normatywnym, która za nadrzędny cel dyplomacji uznaje utrzymanie pokoju. Jest to możliwe, jeśli polityka zagraniczna jest pozbawiona „ducha krucjaty”, kieruje się interesem narodowym, uwzględnia interesy innych państw oraz jest gotowa do osiągania kompromisów. Nawiązując do wskazanych przez Morgenthaua zasad dyplomacji, autor wyciąga wniosek, że decyzja USA o udziale w interwencji militarnej w Libii w 2011 r. była nieroztropna i nieetyczna. Analiza wskazuje również, że konsekwencjalistyczna etyka w wersji zaproponowanej przez Morgenthaua może stanowić użyteczną ramę analityczną pozwalającą ocenić proces decyzyjny poprzedzający udział państwa w interwencji zbrojnej.Military intervention in Libya in 2011 led to regime’s overthrow, yet the rebels’ victory did not resulted in political transformation towards democracy. Post-war Libya was a fragile state, which eventually plunged into another civil war. The author analyses the ethical aspect of 2011 military intervention. The emphasis is put on the U.S. foreign policy in the eve of a potential genocide. Hans Morgenthau’s realism, which has both descriptive and normative aspect, is adopted as an analytical framework. The main purpose of diplomacy, the preservation of peace, is achievable, according to Morgenthau, only if foreign policy is devoided of „the crusading spirit”, defines its objective in terms of national interest, takes national interests of other states into account, and is willing to compromise. Referring to Morgenthau’s rules of diplomacy, it is argued that the U.S. decision to participate in the intervention was not prudent or ethical. The study shows also that the main assumptions of consequentialist ethics offered by Morgenthau are still a valid and interesting tool for analysing decision-making process preceding state’s involvement in a military intervention.