KARANIE ZBRODNI WOJENNYCH

Abstract

Celem tego artykułu jest ukazanie ewolucji możliwości karania zbrodniarzy wojennych. Obejmuje on krótkie przedstawienie trybunałów norymberskiego oraz tokijskiego, jak również trybunałów karnych ad hoc powołanych do życia w latach 90. XX w. (dla byłej Jugosławii oraz dla Rwandy) i tzw. trybunałów hybrydowych lub mieszanych (Specjalnego Trybunału dla Sierra Leone, Nadzwyczajnych Izb Orzekających w Kambodży, Składów Orzekających o Poważnych Zbrodniach w Timorze Wschodnim oraz wybranych sądów krajowych w Kosowie). Autorka opisuje przepisy dotyczące jurysdykcji czasowej, materialnej i osobowej tych instytucji. Wspomina ona również o Międzynarodowym Trybunale Karnym, który rozpoczął działalność w 2002 r. Jego utworzenie w drodze traktatu międzynarodowego można uznać za osiągnięcie oraz krok zbliżający nas do powołania stałego trybunału karnego. Artykuł prezentuje te różne aspekty i funkcje trybunałów karnych oraz leżące u ich podstaw przepisy Konwencji genewskich z 1949 r. i Protokołów dodatkowych do nich z 1977 r.The paper aims to present the evolution of the possibilities of punishing war criminals. It embraces the Nuremberg and Tokyo Tribunals as well as the ad hoc criminal tribunals created in the 1990’s (for the former Yugoslavia and Rwanda) and so called hybrid or mixed tribunals (the Special Court for Sierra Leone, the Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia, the Special Panels for Serious Crimes in East Timor and selected national courts in Kosovo). The author presents provisions regulating temporal, material and personal jurisdiction of those institutions. The International Criminal Court which began to function in 2002 is also mentioned. Its establishment by an international treaty may be considered a success and a step that brings us closer to a permanent criminal court. The paper explores all different aspects and functions of criminal tribunals as well as the lying at their roots Geneva Conventions of 1949 with Additional Protocols of 1977.