Sygnatury Sebalda. Zwierzęta – Widma – Ruiny

Abstract

Celem rozprawy doktorskiej jest stworzenie pierwszej polskojęzycznej monografii poświęconej niemieckiemu pisarzowi W.G. Sebaldowi (1944-2001). Analizuję sposób przedstawienia, funkcje oraz poetykę centralnych formacji tematycznych w jego twórczości, do których należą: zwierzęta, widma i ruiny. Wybór tych trzech kategorii wiąże się z centralną tezą projektu, zakładającą, iż Sebald kreuje w swoich utworach refleksję o świecie osadzoną wyraźnie poza perspektywą antropocentryczną, nieustannie zwraca się przeciwko niej i próbuje ją kwestionować. Moją tezę potwierdza – widoczny w niemal wszystkich jego utworach zarówno na poziomie tekstualnym, jak i wizualnym – rozdźwięk między silną obecnością motywów zwierzęcych, organicznych i widmowych a osłabioną ontologią człowieka. Badam powody oraz sposoby funkcjonowania tej asymetrii, osadzając swoje rozpoznania w szerokim kontekście studiów nad humanistyką nieantropocentryczną. Ponadto pokazuję, iż osłabiona ontologia człowieka, przedstawiona w planie fabularnym, przekłada się na osłabioną (rozchwianą, fragmentaryczną, niepewną) ontologię samego dzieła literackiego. Analizuję zarówno przetłumaczoną na język polski prozę pisarza, jak również nieznane polskiemu czytelnikowi zbiory wierszy, esejów, wywiady oraz niepublikowane dotąd materiały archiwalne.