Żywotność kanonu. Semiotyka współczesnej apokryficzności

Abstract

Monografia Małgorzaty Jankowskiej wzbogaca nie tylko szczegółowe badania nad apokryfem, ale też przyczynia się do rozpoznania potencjału badawczego metodologii semiotycznej i wpisu-je się w tradycję polskiego kulturoznawstwa. Uderza, z jak wielką czujnością i biegłością Autorka przygotowuje narzędzie badawcze, nieustannie odnosząc je do fenomenu apokryfu, równocze-śnie badając ograniczenia przywoływanych przez siebie inspiracji teoretycznych. Precyzyjnie dookreśla zarówno samo zjawisko „apokryficzności” (rozumianej jako rodzaj narracji), jak rów-nież współczesny, zachodnioeuropejski kontekst, w którym się ono przejawia. Relacja tradycji do dziedzictwa kulturowego jest jednym z głównych wątków pracy, a dookreślane przez Autor-kę funkcje mnemotechniczne współczesnej apokryficzności jawią się jako narzędzie aktualizacji istotnych kodów i symboli w obszarze religii. Jest to cenna monografia, zwłaszcza dla kulturoznawstwa. Pogłębia zarówno naszą refleksję nad kulturą współczesną, jak i poszerza nasze perspektywy teoretyczne. Pod tym względem książka poświęcona apokryfom utwierdza kanon kulturoznawczego namysłu w duchu ważnego stwierdzenia „późnego” Łotmana, że semiotyka jest nauką badającą teorie i historie kultury.