Wskaźniki jakości demokracji w regionach Europy w latach 2016–2020. W kierunku erozji demokracji w państwach Europy Środkowej i Wschodniej?

Abstract

Cechą wspólną w państwach Europy Środkowej i Wschodniej (EŚW) wydaje się być dość podobny poziom jakości demokracji. Celem artykułu jest przeanalizowanie, czy w państwach EŚW mamy obecne zjawisko odwrotu od demokracji oraz czy istnieją wyraźne różnice w poziomie demokracji między państwami EŚW a starymi państwami UE. Ocenie poddano wskaźniki jakości demokracji w grupach państw EŚW, Północnej, Południowej oraz Zachodniej. Analiza ujawniła, podobnie jak wcześniejsze badania litewskiego politologia Sauliusa Spurgi, iż nie ma wyraźnej różnicy między wskaźnikami grupy państw EŚW a grupą państw Europy Południowej (m.in. Hiszpanii, Portugalii, Grecji). Z kolei w przypadku państw skandynawskich i południowoeuropejskich pojawiają się istotne różnice w poziomie wskaźników demokracji. Dane wyraźnie wskazują wyższy poziom jakości demokracji w państwach skandynawskich. Potwierdzają to wyniki raportów jakości demokracji z lat 2006, 2008 oraz 2010. Na podstawie dokonanej analizy można stwierdzić, że różnice w jakości demokracji w grupie starych państw członkowskich UE są większe niż różnice pomiędzy państwami grupy EŚW a państwami Europy Południowej.A common feature in the countries of Central and Eastern Europe (CEE) seems to be a fairly similar level of quality of democracy. The aim of the article is to analyze whether the CEE countries are in the proces of retreat from democracy and whether there are clear differences in the level of development of democracy between the old EU countries and other EU countries. The indicators of the quality of democracy in the groups of CEE, North, South and West countries were assessed. The analysis revealed, similarly to the previous research by Lithuanian political scientist Saulius Spurga, that there is no clear difference between the indicators of the CEE group and the group of Southern European countries (including Spain, Portugal, Greece). On the other hand, in the case of Scandinavian and Southern European countries, there are significant differences in the level of democracy indicators. The data clearly show a higher level of quality of democracy in the Nordic countries. This is confirmed by the results of democracy quality reports from 2006, 2008 and 2010. Based on the analysis performed, it can be concluded that the differences in the quality of democracy in the group of old EU Member States are greater than the differences between the CEE countries and the countries of Southern Europe.