Model całkowitej dokuczliwości wywołanej jednoczesnym działaniem różnych źródeł dźwięku w symulowanych scenariuszach hałasowych

Abstract

Od 2002 roku Unia Europejska nakłada na kraje członkowskie obowiązek prowadzenia polityki antyhałasowej. Rządy państw uchwaliły akty prawne regulujące dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku. Ich wartości są wyznaczone osobno dla różnych rodzajów źródeł hałasu (drogowy, szynowy, lotniczy). Jednak ludzie, zwłaszcza w miastach, są najczęściej narażeni na hałas wielu źródeł występujących równocześnie. Jednym z najczęściej badanych efektów zdrowotnych hałasu jest dokuczliwość. Można ją oceniać zarówno dla pojedynczych typów źródeł hałasu jak i ich jednoczesnej kombinacji – wówczas nazywana jest całkowitą dokuczliwością. Zostało zaproponowanych kilka modeli całkowitej dokuczliwości, ale wyniki badań są niejednoznaczne. Głównym celem pracy jest zaproponowanie nowych modeli całkowitej dokuczliwości w oparciu o symulowane w warunkach laboratoryjnych kombinacje źródeł hałasu. Przeprowadzono dwa eksperymenty: pierwszy dotyczył znalezienia zależności pomiędzy ocenami dokuczliwości hałasu samochodowego i obiektywnymi charakterystykami użytych nagrań; drugi dotyczył kombinacji różnych rodzajów źródeł dźwięku (hałas drogowy, tramwajowy i lotniczy) występujących równocześnie. Zaproponowano dwa nowe modele całkowitej dokuczliwości: model bazujący na cząstkowych ocenach dokuczliwości (PABaM) oraz na indywidualnych charakterystykach słuchaczy (PeCBaM). From 2002 the European Union demand from country members to pursue a policy focused on monitoring and limitation of noise. Each government established local law precising accepted noise levels which cannot be exceeded. However, those levels were established for each type of noise source (road traffic, railroad and aircraft) separately. On the other hand, people, especially cities inhabitants, are commonly exposed to noise from various sources at the same time. Among different effects of noise one of the most commonly studied is annoyance. Annoyance can be assessed for each type of noise source separately or for their concurrent existence – in that case it is called total annoyance (TA). Several models were proposed to predict TA, but the results are ambiguous. The main goal of this thesis is to propose new TA models using the approach reflecting natural urban noise in laboratory conditions as far as it was possible. Two experiments were conducted: in the first one it was aimed to find relations between road traffic (RT) noise annoyance assessments and values of objective characteristics of recordings. The second one focused on multiple noise sources (RT, trams, aircraft) presented concurrently. Two new models of TA are proposed: Partial Annoyances-Based Model (PABaM) and Personal Characteristics-Based Model (PeCBaM).