Stylistyczna funkcja barw w powieści Kollokacja Józefa Korzeniowskiego

Abstract

W powieści J. Korzeniowskiego odnajdujemy barwy (biały, żółty, czerwony, zielony, błękitny, brązowy, różowy, pomarańczowy, szary i czarny) precyzujące wygląd bohaterów, ich siedzib oraz otaczającej je przyrody. Uzupełnia je słownictwo światła i cienia, oddając nie tylko urodę bohaterów kreowanych na kartach powieści, ale przede wszystkim ich emocje i przeżycia. Kolory mają wyróżnić bohaterów spośród żyjącej wystawnie drobnej, ubogiej szlachty, a jednocześnie pokazać ich zły gust i brak smaku. Przeciwstawiona zostaje im tradycyjna rodzina Starzyckich, którzy także w ubiorze hołdują zasadom skromności i porządku, stąd barwy przypisane im i ich otoczeniu mają waloryzować cnoty, podkreślać zalety i te cechy charakteru, które autor uznaje za najważniejsze. Kosztowne barwne drobiazgi oraz kolory w opisach przyrody podkreślają realizm miejsca akcji powieści. Barwy w Kollokacji przywoływane są przede wszystkim w kreacji językowej bohaterów i ich uczuć, natomiast znacznie oszczędniej w opisach dworków i domów oraz natury, co podkreśla dominującą rolę postaci oraz podrzędną przyrody i opisów wsi i domów, będących tłem akcji.