Do kogo należy sprawczość? Perspektywa socjologii relacyjnej i badanie architektury

Abstract

Głównym problemem badawczym podejmowanym w rozprawie jest próba odpowiedzi na pytanie, gdzie w architekturze zlokalizowana jest sprawczość. Czy sprawczość należy przypisać tylko architektowi – którego pracę utożsamia się z gestem kreacji – czy może wszystkim aktorom, zarówno tym ludzkim, jak i nie-ludzkim, biorącym udział w procesie tworzenia i utrzymywania obiektu. Praca koncentruje się wokół trzech celów badawczych: 1) zrozumienie procesualnego charakteru architektury; 2) wskazanie jak dystrybuowana jest sprawczość w procesie projektowania; 3) sprawdzenie empirycznej przydatności pojęcia sprawczości dystrybuowanej.

The main research problem addressed in the dissertation is an attempt to answer the question of where agency is located in architecture. Should agency be attributed only to the architect - whose work is identified with the gesture of creation - or perhaps to all actors, both human and non-human, involved in the process of creating and maintaining an object? The project focuses on three research objectives: 1) to understand the processual nature of architecture; 2) to show how agency is distributed in the design process; 3) to test the empirical applicability of the concept of distributed agency.