W blasku korony Bolesława Chrobrego. Tradycje gnieźnieńskich koronacji w okresie staropolskim

Abstract

Artykuł przedstawia staropolskie formy funkcjonowania tradycji średniowiecznych koronacji królewskich w Gnieźnie. W tekście przytoczone są najróżniejsze gatunki pisarstwa: kroniki, poezja historyczna, literatura dewocyjna, hagiografia, literatura dydaktyczna oraz historiografia. Obok pisarstwa pod uwagę zostały wzięte również przedstawienia ikonograficzne: od ilustracyjnych grafik zdobiących renesansowe kroniki po oświeceniowe portrety koronacyjne. Przeprowadzona w tekście analiza pozwoliła ustalić dostrzegalną stabilność "wątków koronacyjnych" przekazywanych w piśmie i grafice. Staropolscy autorzy korzystali z wersji, którą wykreował Jan Długosz w "Rocznikach czyli kronikach sławnego Królestwa Polskiego". Dostrzegalnym przełomem była połowa wieku XVIII, kiedy oświeceniowi pisarze starali się nawiązywać do odmiennych od średniowiecznych i staropolskich tradycji ideologicznych w swoich przedstawieniach średniowiecznych władców.