Uniwersytet w 2020 r.: trendy i próba diagnozy

Abstract

Kluczowym punktem odniesienia dla prezentowanych tu rozważań będzie stosunkowo ulotna kategoria atrakcyjności uniwersytetu (w 2020 r.). To właśnie w niej skupiają się wszystkie najważniejsze wyzwania, przed którymi stają dzisiaj systemy edukacyjne i edukacyjne instytucje we wszystkich krajach europejskich. Zajmiemy się tutaj przyszłymi złożonymi procesami społecznymi i ekonomicznymi i ich stosunkowo nieskoordynowanym wpływem na systemy szkolnictwa wyższego. Skoncentrujemy się na często odmiennych – i coraz bardziej pozostających w konflikcie – znaczeniach atrakcyjności europejskich systemów edukacyjnych i edukacyjnych instytucji) dla studentów, dla kadry akademickiej, dla państwa, rynku pracy i szerzej – dla gospodarki. Uniwersytety muszą być atrakcyjne dla coraz bardziej zróżnicowanej populacji studentów (oraz muszą dbać o ich coraz bardziej różnicujące się potrzeby), ale zarazem muszą być atrakcyjnym miejscem pracy i stanowić atrakcyjne miejsce realizacji kariery zawodowej dla kadry akademickiej, która (między innymi) troszczy się o ich kształcenie. W obliczu wprowadzanej właśnie w życie restrukturyzacji całego sektora publicznego w różnych częściach Europy, a zwłaszcza w nowych państwach unijnych oraz w szczególności w obliczu przeprowadzanych lub rozważanych publicznie reform szkolnictwa wyższego w dużej części Europy, uniwersytety muszą jednocześnie pokazywać swoje zdolności adaptacyjne oraz zachowywać szacunek dla tradycyjnych wartości akademickich. Nie jest to zadanie łatwe, ponieważ każdą formę adaptacji instytucji wspólnota akademicka może uznać za próbę naruszenia jej fundamentalnych norm i wartości.