Celeberrimae urbes - celebres praedicatores. O medialnym znaczeniu mnichów żebrzących w średniowiecznym mieście

Abstract

This article deals with media studies and discusses a problem thoroughly examined by historians of the Medieval period concerning the expansion of mendicant orders and their ministry work in the flourishing European cities of the 13th century. The research perspective – which differs from a strictly historical and theological point of view – emphasizes the impact of mendicant orders on communication in the rapidly changing social conditions of the era. Therefore, it allows one to interpret confrontations with wandering heretical preachers in the 12th century not only as a religious conflict, but also a confrontation with a certain way of distributing ideas that contested the existing state of affairs. It also makes it possible to expose the enduring features of the media role of the preacher, which determined his popularity until the Reformation.Artykuł ma charakter medioznawczy i opisuje jedno z doskonale rozpoznanych zagadnień z zakresu historii średniowiecznej, a mianowicie powołanie mnichów żebrzących i ich służbę w rozkwitających XIII-wiecznych miastach europejskich. Odmienny od stricte historycznego i teologicznego punkt widzenia pozwala dostrzec przede wszystkim ogromne znaczenie mnichów żebrzących dla komunikacji międzyludzkiej w nowych uwarunkowaniach społecznych, zinterpretować konfrontację z XII-wiecznymi heretyckimi kaznodziejami nie tylko jako starcie wyznaniowe, lecz także jako konfrontację z określonym sposobem rozprzestrzeniania idei kontestujących zastany porządek, oraz przedstawić trwałe cechy roli medialnej kaznodziei decydujące o jej sukcesie aż do okresu reformacji.