Polityka Turcji wobec mniejszości muzułmańskich i niemuzułmańskich w świetle standardów Unii Europejskiej - Szkudlarek, Magdalena (My University, 2016)
Celem pracy doktorskiej jest weryfikacja hipotezy, do postawienia której skłoniły autorkę badania wstępne prowadzone na terytorium Turcji od roku 2009, a swym zasięgiem przedmiotowym obejmujące między innymi tematykę mniejszości zamieszkujących terytorium tego państwa. Wysnute z nich wnioski legły u podstaw hipotezy, zgodnie z którą zmiany legislacyjne wprowadzane do porządku prawnego Republiki Turcji w ramach trwających od 3 października 2005 roku negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską oraz poprzedzającego ich rozpoczęcie okresu przygotowawczego nie znajdują przełożenia na rzeczywiste warunki funkcjonowania członków tych społeczności bądź znajdują je w stopniu ograniczonym. Badaniu poddanych zostało 11 mniejszości, w tym 5 religijnych: Grecy, Ormianie, Żydzi, katolicy rytu rzymskiego i Asyryjczycy oraz 5 wyznania muzułmańskiego, ale etnicznie nietureckich: Kurdowie, lud Zaza, Lazowie, Arabowie i Czerkiesi oraz alewici, których przynależność wyznaniowa budzi kontrowersje, co dokładnie wyjaśniono na kartach pracy. Powodem takiego rozróżnienia, zastosowanego również w tytule rozprawy, jest obowiązująca na gruncie tureckiego porządku prawnego interpretacja Traktatu z Lozanny, zgodnie z którą prawnie usankcjonowany status mniejszości przyznany może być jedynie grupie wyznającej religię inną niż islam. W efekcie, sklasyfikowane w drugiej kategorii grupy etniczne i językowe z formalnego punktu widzenia po prostu nie istnieją. Weryfikacji hipotezy sformułowanej na podstawie wyników badań wstępnych służy szereg metod i narzędzi badawczych specyficznych dla nauk o polityce, ale również nauk historycznych i prawnych. Szczególnie istotną rolę pełnią metoda analizy instytucjonalno-prawnej, metoda analizy decyzyjnej oraz metoda behawioralna, której wykorzystanie wzbogacono o wywiady pogłębione prowadzone z przedstawicielami organizacji reprezentujących każdą z badanych mniejszości. Jednocześnie, prowadzone badania oparte zostały o bogatą literaturę polsko-, anglo- i tureckojęzyczną, co pozwoliło na analizę i zaprezentowanie możliwie szerokiego spektrum poglądów i sposobów postrzegania kwestii mniejszościowej we współczesnej Turcji, obecnych odpowiednio na gruncie nauki polskiej, zachodnioeuropejskiej i północnoamerykańskiej oraz tureckiej.

The goal of the study is to verify the hypothesis the author was induced to put forward as a result of preliminary research regarding inter alia the minority issue in contemporary Turkey conducted on the territory of this state since 2009. Conclusions of the preliminary survey laid a foundation for hypothesis that changes implemented into domestic legal order of the Republic of Turkey within the framework of accession negotiations with the European Union since its beginning on 3rd of October 2005 have no reflection on actual conditions of existence of persons belonging to such groups or reflect them in a very limited degree. There are 11 minority groups examined within the survey: Greeks, Armenians, Jews, Roman Catholics and Assyrians as representatives of religious minorities, Kurds, Zaza people, Laz people, Arabs and Circassians as representatives of Muslim but ethnically non-Turkic minorities and Alevis whose confession is highly controversial what is thoroughly explained in the thesis. This division, applied also in title of the thesis, results from a binding at law interpretation of the Treaty of Lausanne providing that legally sanctioned minority status may be granted only to groups professing religion other than Islam. Consequently, groups classified in the second category from a legal point of view do not even exist. Among wide scope of research methods and survey tools specific for political, legal and historical sciences particular importance falls on legal and institutional analysis, decision analysis and behavioral method enriched with in-depth interviews with the representatives of religious communities, foundations and associations established by each of examined minority groups. Furthermore, the research is based on reach Polish, English and Turkish language literature what enables to analyze and present possibly widest spectrum of ways of perceiving the minority issue in Turkey present on a ground of respectively Polish, Western European, North American and Turkish science.
Turkey's policy towards Muslim and non-Muslim minorities in the light of standards of the European Union
Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa
Keywords: Turcja; Turkey; mniejszości muzułmańskie; Muslim minorities; Unia Europejska; European Union; mniejszości niemuzułmańskie; non-Muslim minorities; sytuacja prawna; legal status; sytuacja rzeczywista; actual situation