Polskie towarzystwa dobroczynne w Poznaniu i ich beneficjenci w latach 1845-1870 - Łysakowska-Trzoss, Agata (My University, 2024)
Celem pracy jest zbadanie inicjatyw dobroczynnych które funkcjonowały w Poznaniu w l. 1845-1870 pod kątem udzielanej pomocy, osób ją organizujących oraz beneficjentów. W badaniach skupiłam głównie na Towarzystwu Ku Wspieraniu Ubogich i Biednych, Towarzystwu Dobroczynności Dam Polskich, Towarzystwu Pań Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo, Towarzystwu św. Wincentego a Paulo i Stowarzyszeniu przeciw żebractwu. Praca składa się ze wstępu, czterech rozdziałów, zakończenia oraz aneksu. Rozdział pierwszy traktuje o historii Poznania w omawianym okresie - mi.n. rozwoju przestrzennym czy napływie ludności. W drugim rozdziale skupiam się na historii polskich organizacji dobroczynnych. W rozdziale trzecim opisałam profil beneficjentów, natomiast w czwartym przedstawiłam system pomocy. Zakończenie stanowi podsumowanie badań w tym m.in. odpowiedź na pytanie, czym dla XIX-wiecznych społeczników była dobroczynność i czy działalność ta miała długofalowe skutki. W aneksie zawarłam wybrane historie z kartotek beneficjentów prowadzonych przez Celestynę Działyńską. W prowadzonych badaniach zastosowałam analizę jakościową i ilościową źródeł. Posłużyłam się także opisem cyklu ubóstwa zaproponowanym m przez S. Rowntreego w pracy Poverty: A Study in Town Life (London, 1901). W pracy wykorzystałam materiały zgromadzone w Bibliotece Kórnickiej PAN, Archiwum Archidiecezjalnym w Poznaniu oraz dostępne w bibliotekach cyfrowych. This dissertation aims to provide an outline of charitable institutions operating in the city of Poznań in years 1845-1870, with an emphasis on the specifics of a help offered, its providers and beneficiaries. The thesis consists of an introduction, four chapters, a summary and an annex. First chapter covers the history of Poznań during that time: e.g. geographical expansion. This is followed by an overview of a history of polish charitable organizations (Towarzystwo ku wspieraniu ubogich i biednych, Towarzystwo Dobroczynności Dam Polskich, Towarzystwo Pań Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo, Towarzystwo św. Wincentego a Paulo i Stowarzyszenie przeciw żebractwu). The third chapter is focused on an analysis of the socio-economic backgrounds of the beneficiaries of aforementioned organisations. The final unit details forms of assistance provided and the system arose around it. In the summary questions about the intentions, objectives and long-term implications of the 19th-century charities were answered. The annex includes examples from the beneficiaries’ files conducted by Celestyna Działyńska. Sources for the relevant inquiries included Polish Academy of Sciences’ Kórnik Library, the archives of Archdiocese of Poznań and digital resources. The research was based on preserved by-laws and accounts of applicable organisations, Card Indexes, as well as filings, correspondence and contemporary press reports, and private notes of people providing aid. These resources were subjected to quantitative and qualitative analyses, augmented by Seebohm Rowntree’s Poverty: A Study in Town Life.
Polish Charitable Societies in Poznań and their beneficiaries in years 1845-1870
Wydział Historii
Keywords: dobroczynność; XIX wiek; bieda; Poznań; towarzystwa dobroczynne; charity; 19th century; poverty; Poznan; charitable societies