Widmowe miasto. Warszawa w polskiej literaturze najnowszej - Siwicka, Marta (My University, 2016)
Celem rozprawy jest refleksja nad wybranymi sposobami przedstawiania form nieobecności warszawskiej przestrzeni. Szczególną rolę odgrywa w niej namysł nad problemami widmowości Warszawy w polskim piśmiennictwie ostatnich trzech dekad. Nadrzędnym zadaniem, wyznaczającym ramy rozprawy, była próba odpowiedzenia na pytanie, jakie czynniki wpływają na literackie przemiany miasta, a przede wszystkim – co sprawia, że miejska przestrzeń ulega w narracjach odrealnieniu, nabiera charakteru fantomowego. Efektem nowej reprezentacji staje się odrealnienie przestrzeni realnych i włączenie nieobecności w to, co istniejące. Ponadto na kluczowych przykładach literackich reprezentacji pokazałam zmiany, jakie zaszły w obrazach Warszawy w najnowszej polskiej prozie, związane z konkretnymi przemianami społecznymi. Złożyły się one na panoramę wizji miasta nierealnego. W rozprawie prześledziłam oraz zanalizowałam literackie formy reprezentowania nieobecności w warszawskiej przestrzeni. Wskazałam też procesy społeczne i ekonomiczne, którym te przemiany towarzyszą oraz omówiłam wynikające z nich konsekwencje. Rezultatem rozprawy jest synteza historycznoliteracka, dotycząca narracji o widmowej Warszawie oraz zanalizowanie i przedstawienie możliwych sposobów mówienia o nieobecności przestrzeni i w przestrzeni.

The purpose of this study was to investigate the chosen ways of presenting forms of absence in Warsaw’s space. Another aim was to reflect on the issue of the spectrality of Warsaw in the newest Polish literature. The main task of the dissertation was to determine what influences literary transformations of a city and what creates the sense of unreality of an urban space. The results of the study revealed that in Warsaw-based fiction real spaces tend to become unreal. Furthermore, an inclusion of the absence in existing spaces could be observed. In the thesis the literary forms of representing absence in the Warsaw space were traced and analyzed. The social and economic processes that accompany these transformations and the resulting consequences were also identified and discussed. The result of the dissertation was the synthesis of historicalliterary narrative about the spectral Warsaw and the analysis of possible ways of speaking about the absence of space.
Spectral city. Warsaw in the newest Polish literature
Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej
Keywords: Warszawa; Warsaw; przestrzeń; space; widmo; spectrum; literatura; literature