Wytwórczość szlifowanych narzędzi krzemiennych w rejonie Dolnego Nadodrza w neolicie (IV–III tys. przed Chr.) - Dziewanowski, Marcin (My University, 2019)
Celem przedkładanej rozprawy doktorskiej zatytułowanej "Wytwórczość szlifowanych narzędzi krzemiennych w rejonie Dolnego Nadodrza w neolicie (IV–III tys. przed Chr.)" było wykazanie u społeczności KPL, KAK oraz KCSZ zaawansowanej technologicznie produkcji szlifowanych narzędzi wielościennych z krzemienia w okolicach Szczecina. Dysertacja składa się ze Wstępu, czterech rozdziałów, Podsumowania oraz Katalogu. Wydzielono trzy fazy w rozwoju idei narzędzi skalnych: I etap łączony z V tys. przed Chr., związany jest z wczesnym i środkowym neolitem; II etap łączony z IV tys. przed Chr., dotyczy młodszego i późnego neolitu; III etap w III tys. przed Chr., związany ze schyłkowym neolitem. Siekiery pojawiają się już w zespołach typu Tanowo w 1 ćwierci IV tys. przed Chr. W horyzoncie moltzowskim KPL (około połowy IV tys. przed Chr.) w inwentarzach obok fragmentów narzędzi występują zaprawiaki. W horyzoncie lubońskim KPL świadectwa obróbki i użytkowania danych wytworów stają się wyrazistym elementem zbiorów z jam gospodarczych. W ugrupowaniach waltenienbursko-bernburskich obróbka jest realizowana bez wątpienia w ramach zajęć przydomowych. W późnej KCSZ stwierdza się zaawansowanie technologiczne i masową skalę wytwórczości, najpewniej nie tylko na użytek lokalny. W horyzoncie płońskim stwierdza się deponowanie odpadów na dużą skalę w przydomowych jamach gospodarczych. Nie później, niż w 1 ćwierci II tys. przed Chr. zaprzestano obróbki wielościennej. Podsumowując, lokalna wytwórczość makrolitycznych i mediolitycznych wyrobów z krzemienia na Dolnym Nadodrzu miała największe znaczenie w 4 ćwierci IV tys. oraz kilkaset lat później – w ostatniej ćwierci III tys. przed Chr.

The aim of disertation entitled "Production of polished multifacial flint tools in the region of Lower Odra (4th and 3rd mill. BC)" was to proof that societies of FBC, GAC and CWC were reproducing highly advanced technologies of production of multifacial flint tools in the neibourhood of Szczecin. The state of art is insufficient, that is why the PhD thesis aimed to cultural atribution of archaeological sites and finds selected for theme of flint procurament. This PhD thesis consists of an introduction, four chapters, a summary and cataloque. Three stages in Neolithic were proposed: 1st stage in the 5th mill. BC (Early and Middle Neolithic); 2nd stage in the 4th mill. BC (Younger and Late Neolithic); 3rd stage in the 3rd mill. BC (Late and Final Neolithic). The first flint axes are known from inventories of "Tanowo type", that are dated to the first quater of the 4th mill. BC. In the "Moltzower horizon" (approximately middle of 4th mill. BC) pieces of polished tools appeared in inventories nearby debris from multifacial procurement. In the "Luboń horizon" traces of production and modification became characteristic elements of collections from pits. In the Waltenienburg-Bernburg groups there is no doubt that procurement was made in settlements. In the late CWC technologicaly advanced and mass scale production of axes and daggers was stated. In the epiCWC called "Płonia horizont" all kinds of debris were discarded into the pits. Before the end of first quater of the 2nd mill. BC, flint was not anymore used for realization of multifacial methods.
Production of polished multifacial flint tools in the region of Lower Odra (4th and 3rd millenium BC)
Wydział Historyczny
Keywords: Dolne Nadodrze; neolit; siekiera; krzemień; wytwórczość